Somatropina czy sekretagog? Dwa sposoby na podniesienie GH

Są dwa sposoby na uzyskanie większej ilości hormonu wzrostu w układzie. Można podać hormon albo poprosić gruczoł, który go wytwarza, żeby wysłał go więcej. Brzmi to jak warianty tego samego. Nie są, a różnica widoczna jest w niemal każdym mierzalnym parametrze.

Co faktycznie dzieje się w obu przypadkach

Somatropina to rekombinowany ludzki hormon wzrostu: łańcuch 191 aminokwasów o dokładnie takiej samej sekwencji jak ten wytwarzany przez przysadkę, otrzymywany w hodowli zamiast pozyskiwany z tkanek. Żaden analog, żaden fragment — sama cząsteczka. Podając ją, omija się cały układ regulacyjny.

Sekretagogi działają wyżej w łańcuchu. CJC-1295 to analog GHRH i mówi przysadce, żeby uwolniła. Ipamorelina działa na receptor greliny i robi mniej więcej to samo inną drogą. Obie zależą od tego, czy przysadka ma co uwalniać, i obie podlegają własnemu ujemnemu sprzężeniu zwrotnemu organizmu: gdy IGF-1 wzrośnie dostatecznie, odpowiedź zostaje przytłumiona.

Pulsacyjnie kontra płasko

Ta różnica ma konsekwencję łatwą do przeoczenia. Własne uwalnianie GH jest pulsacyjne — przychodzi zrywami, przede wszystkim podczas snu głębokiego, z niskimi stężeniami pomiędzy. Receptory wystawione na stale podwyższoną wartość sygnału zachowują się inaczej niż receptory wystawione na tę samą średnią w pulsach.

Sekretagog wzmacnia istniejący wzorzec pulsów. Somatropina zastępuje go krzywą farmakokinetyczną określoną przez sposób podania, a nie przez rytm dobowy. Które z dwojga jest „właściwe”, zależy wyłącznie od tego, co się bada, ale nie są wymienne, a badania traktujące je jako wymienne trudno interpretować.

Dwie drogi działania, różny przebieg czasowy

GH działa częściowo bezpośrednio przez receptor GH na komórce docelowej, a częściowo pośrednio, skłaniając wątrobę do uwolnienia IGF-1.

Droga bezpośrednia jest najlepiej udokumentowana w tkance tłuszczowej, gdzie pobudza lipolizę i hamuje wychwyt glukozy. Droga pośrednia — IGF-1 — pośredniczy w większości efektów anabolicznych w mięśniach, chrząstce i kościach.

Obie mają inny przebieg czasowy, inne krzywe dawka–odpowiedź i częściowo przeciwstawny wpływ na metabolizm glukozy. Dlatego badań nad GH rzadko da się streścić jednym zdaniem i dlatego „podnosi GH” nie jest wystarczającym opisem tego, co robi dana interwencja.

Jak mocny jest materiał dowodowy?

Tu trzeba uważać, na jakie pytanie te dane odpowiadają, bo są to dwa zupełnie różne pytania o zupełnie różnych odpowiedziach.

W udokumentowanym niedoborze GH — niedoczynności przysadki, zespole Turnera, zespole Pradera-Williego — substytucja jest uznaną, dopuszczoną terapią z dekadami danych klinicznych. Tam leżą dowody i są solidne.

Przy prawidłowej produkcji własnej obraz jest znacznie skromniejszy. Badania kontrolowane u zdrowych ochotników pokazują zmiany w składzie ciała — mniej tkanki tłuszczowej, więcej masy beztłuszczowej — ale przyrost masy beztłuszczowej w dużej mierze stanowi zatrzymana woda, a nie kurczliwa tkanka mięśniowa, natomiast miary funkcjonalne, takie jak siła czy maksymalny pułap tlenowy, z reguły się nie poprawiają. Działania niepożądane są przy tym zależne od dawki i dobrze udokumentowane: obrzęki, bóle stawów, zespół cieśni nadgarstka, pogorszona tolerancja glukozy.

To, że cząsteczka jest dobrze przebadana, nie oznacza więc, że przebadane są wszystkie jej zastosowania. Różnica między substytucją przy niedoborze a podażą przy prawidłowej funkcji to najważniejsze rozróżnienie w całym piśmiennictwie o GH i to, które najczęściej znika przy cytowaniu z drugiej ręki.

Dla sekretagogów materiał jest w liczbach bezwzględnych uboższy, ale pytanie, na które odpowiadają, jest węższe: to, że podnoszą poziom GH, da się zmierzyć bezpośrednio. Do czego ten wzrost prowadzi w czasie, zbadano gorzej.

Praktyczne różnice, z którymi trzeba się liczyć

• Przeliczenie mg na IU. Współczynnik dla rekombinowanej somatropiny wynosi 3 IU na mg. Zawarte we wstrzykiwaczu 9,9 mg odpowiada 33 IU. Starsze piśmiennictwo podaje niemal zawsze IU, nowsze mg — częste źródło błędu przy porównywaniu dawek między badaniami.
• Trwałość. 191 aminokwasów to cząsteczka znacznie większa i bardziej wrażliwa na zmianę konformacji niż peptyd złożony z dziesięciu. Somatropina traci aktywność zarówno przy zamrożeniu, jak i powyżej temperatury chłodniczej, i nie znosi wstrząsania. Tło znajduje się w tekście o stabilności peptydów.
• Sprzężenie zwrotne. Sekretagogi mają wbudowany sufit; somatropina nie ma żadnego. To zaleta, gdy chce się przewidywalnej ekspozycji, i wada, gdy chce się badać odpowiedź fizjologiczną.

Podsumowanie

Sekretagog, jeśli pytanie dotyczy własnej odpowiedzi przysadki i chce się zachować profil pulsacyjny. Somatropina, jeśli pytanie dotyczy tego, co robi sama podwyższona ekspozycja na GH, i chce się przewidywalnego, niezależnego od regulacji dodatku. Zły wybór nie czyni doświadczenia niemożliwym, ale sprawia, że wynik trudno porównać z piśmiennictwem.

Produkty: Somatropina 9,9 mg, Ipamorelina 10 mg, CJC-1295 No DAC oraz mieszanka tych dwóch. Przeczytaj też o GHRH i GHRP w połączeniu. Kategoria: Peptydy na trening. Podstawy naukowe: PubMed.